De Ketterse Kathedraal


Overwin de valse goden

VKblog van zaterdag 23 oktober 2010 door Wim Duzijn


"Nimmer, van Erts tot Arend, was enig schepsel vrij onder de zon, noch de zon zelve, noch de gesternten. Maar Geest brak Wet en stelde op de geslagen bres de Mens.
Uit die Eersteling daalden de ontelbaren. Duchtend zijn hoge blik deinsden hun zwermen binnen de Wet terug en werden volken en stonden elkander naar het leven: onder nachtgewolkten verward treurspel, dat Wereld heet.
Sindsdien werd geen mens vrij dan ontboden van boven zijn dak, geen volk dan beheerst van boven zijn torens.
Blijve dat ons bij, verlost als wij werden uit het schrikbewind van een onderwereld. Niet onbeheerst, doch enkel beheerst van boven de wereld blijft vrijheid ons deel."

Tekst van A. Roland Holst, aangebracht op het Amsterdamse Monument op de Dam


Wie de bovenstaande tekst oppervlakkig leest zou de indruk kunnen krijgen dat het hier een quasi-religieuze tekst betreft, waarin de mens wordt opgeroepen zijn hoop op de God van jan en alleman te vestigen (de God van je Tante, noemt Gerard Reve hem).
Niets is minder waar. Adriaan Roland Holst was (net als Gerard Reve) een mysticus die geen primitief godsgeloof verdedigde. Het is daarom goed zijn dichtwoorden, die nauwelijks door gewone mensen begrepen worden, te bekijken met behulp van een mystiek-astrologische bril, omdat die ogenschijnlijk niet-rationele bril ons een rationele, begrijpelijke duiding kan verschaffen.
De onderwereld is de domme wereld van het dierlijke, aardegebonden wraakzuchtige principe, waar bezitsdrift, haat, woede en irrationele, volstrekt meedogenloze driften het gedrag bepalen - irrationaliteit die morele geldingskracht verkrijgt via 'de Wet'.
Daarboven bevindt zich een wereld die gekenmerkt wordt door beheersing, de wereld van het Lucht-denken. Lucht verwijst binnen de symbolenwereld van de astrologie naar de drie intellectuele luchttekens Weegschaal (harmonie), Tweelingen (speels, beweeglijk intellect) en Waterman (de anarchistische denker die voor vrijheid en broederschap staat).
Het zijn die drie tekens die in feite als symbool toegevoegd zouden moeten worden aan de tekst van Roland Holst. Omdat alleen dan de duister ogende tekst een zinvolle inhoud verkrijgt.  

Adriaan Roland Holst werd op 23 mei 1888 geboren in Amsterdam, 's avonds rond 22u 30m. Zon in het Luchtteken Tweeling, Ascendant in het Luchtteken Waterman, Maan in het Waterteken Schorpioen en dominant geplaatst in huis 10 (hetgeen op Kreeftinvloed duidt).
Hij studeerde Engelse letteren en Keltische mythologie in Oxford.
De Kelten legden sterk de nadruk op individuele ontplooiing - iedereen moet datgene doen wat hij het beste kan. Ze erkenden de gelijkwaardigheid van man en vrouw.
Een Witte Godin, de godin van de Maan, werd als moedersymbool gehanteerd. Opmerkelijk is dat in de horoscoop van Adriaan Roland Holst de Maan een dominante plaats inneemt (zie plaatje hierboven).

De mystiek van LUCHT en WATER is sterk aanwezig in de wereld van de GNOSIS en het NIEUWE TESTAMENT. Zowel gnosis als het Nieuwe Testament zijn een aanval op het aardegebonden, oorlogszuchtige nationalisme van die joden die het idool (gekoppeld aan wat 'de mensenwet' wordt genoemd) boven het Goddelijke Principe en de Geestelijke Vrijheid plaatsten.
Op het net vond ik een verhelderende beschouwing over de gnosis (waarvan Jezus de Nazarerer in feite een vertegenwoordiger was).


Over de GNOSTIEK
de kwade leugengod en de echte God
Mario Kuypers
 

Eigenlijk zijn er geen gnostici, je kan althans niet zeggen dat er een gnostische kerk is, er zijn namelijk diverse stromingen geweest die een gnostische grondslag hebben...
Gnostiek is een instrument om te komen tot je ware Zelf en niet een dogma hoe je moet leven. Of je moet de uitdrukking "Wees jeZelf" als een dogma zien.
Aangezien binnen de gnostiek alles gezien wordt als een emanatie van God is ieder dier en ieder mens goddelijk, daarmee is het van belang respectvol te zijn voor het anders zijn van de ander.
Gnostiek, simpel gesteld, is Liefde voor alles wat is.
Daarnaast gaat de gnostiek uit van het niet-dualisme, dus niet meer denken in goed en kwaad, maar leren inzien dat beiden bij elkaar horen en eigenlijk één zijn.
Toch (of mogelijk juist daarom) kom je in de gnostische geschriften een zogenaamde kwade God tegen, waarmee wordt gedoeld op de God uit het oude testamen Jahweh, die Demiurg of Jalbadaoth wordt genoemd, een verdelende God die van zichzelf zegt "een jaloerse en naijverige god" te zijn, die geen enkele godheid naast zich duldt.
De Echte God is volgens de gnosis niet jaloers. Hij zaait geen tweedracht, Hij is De Ene, de allesomvattende Eenheid.
De Demiurg wordt gezien als de God van de leugen, de schepper van een illusiewereld, waarin waarheid (gebaseerd op gevoel en logica) niet mag bestaan. Hij denkt dat zijn aan harde, gevoelloze aan onveranderlijke vormen gebonden illusiewereld de echte wereld is, en hij herinnert zich niet dat hij eigenlijk voortkomt uit de Bron van het Al.
De Demiurg verwijst naar het arrogante menselijke Ego, een Ikkig, op zichzelf end e eigen groep gericht wezen dat vanuit de gebondenheid aan illusies niet bereid is zijn ware Zelf te zoeken of te erkennen.

Binnen de gnosis bestaan dus twee Godsbeelden:
1. een minderwaardige leugengod, de Demiurg, die verantwoordelijke is voor het scheppen van de imperfecte, dualistische wereld. Die God bindt de mens aan lagere hartstochten, voert hem weg van een wereld waarin verstand en gevoel orde kunnen scheppen.
2. de ware, waarheidlievende God die alles in zich draagt (de allesomvattende God in onszelf). Die God vertegenwoordigt het Schitterende Verstand, wil tot weten, de Aya Sofia.

In het Nieuwe Testament gaat die verstandmens (vertegenwoordiger van het element lucht en het teken Maagd) een verbond aan met de watermens (element water en het teken Vis): het dopen met water verwijst daar naar...
"Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u, tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het Koninkrijk Gods niet binnengaan" (Johannes 3:5).
"Bekeert u en een ieder van u late zich dopen op de naam van Jezus Christus, tot vergeving van uw zonden, en gij zult de gave van de heilige Geest ontvangen" (Handelingen 2:38).

In de loop van de 2e eeuw ontstonden conflicten met de gnosis:

1. In de oude kerk deden gezagsdragers hun intrede, die leiding moesten geven aan de gemeente; binnen de gnosis wilde men niet afhankelijk zijn van gezagsdragers of bisschoppen;
2. Binnen de kerk huldigde men het standpunt dat de mens slecht en zondig was; volgens de gnosis is de mens een goddelijk wezen, dat zich van zijn goddelijke natuur bewust moet worden.
3. Zeer essentieel was, dat men in de kerk vond dat de mensen geen zelfkennis nodig heeft, maar voorschriften en regels (via gehoorzaamheid bereik je de hemel).
Dit druist in tegen de grondstelling van de gnosis, dat de mens verlost kan worden. Verlossing is mogelijk d.m.v. zelfkennis, die gelijk staat aan Godskennis.

Mario Kuijpers.