De Ketterse Kathedraal


Moedertje Rusland

VKblog van vrijdag 8 oktober 2010 door Wim Duzijn

THOMAS PAINE, in: AGE OF REASON" : "I do not believe in the creed professed by the Jewish church, by the Roman church, by the Greek church, by the Turkish church, by the Protestant church, nor by any church that I know of. My own mind is my own church."

Be proud, my Motherland,
beloved and brave homeland!
Union of peoples in long-lasting love.
Long live the diversity of our nation,
Long live the unity of our peoples!
The dark shadow of despotism is banished,
The sun rays of freedom shine throughout our land!
Our nation was created by the people,
United and mighty, our great motherland!

Volkslied van de Russische Frederatie


Dat een ketterse kathedraal ook ruimte biedt aan politieke bewegingen met een religieus karakter wil ik aantonen met dit blogje, waarin als controversieel ervaren zaken als religie, socialisme en nationalisme worden toegelicht met behulp van een artikel van de totaal vergeten anarchist en filosoof Antonie Börger.


Dostojewski & de ziel van Rusland
uit een artikel van de anarchist A. Börger

Iedere mensch is goed, al overweegt het goede bij den een meer dan bij den ander. Dostojewski weet dit en zegt het.
De Ziel van Rusland heeft hij het diepst geanalyseerd in zijn epos: "De Gebroeders Karamasof", waarin hij in den vader en zijn drie zoons alle gemeenheid, gevoelsmatigheid, verstandelijkheid, lielderijkheid en religiositeit van den Rus uiteenzet. Het is a.h.w. de geschiedenis van den Russischen mensch tot den tijd van Dostojewski, waarbij de vader het begin en Aljosja de moderne jeugd in den zin van de jeugd ten tijde van den schrijver voorstelt.
De vader is een drankzuchtige wellusteling, een bedrieger. Zijn zoons verschillen elk voor zich hemelsbreed van hem, maar toch herkennen wij, wanneer wij ze grondig beschouwen in elk van hen ook den vader, ofschoon geen van drieën drankzuchtig, wellustig of een bedrieger is.

Het atheïsme van den vader, bij wien het zich openbaart in oppervlakkig schimpen op kerk, priesters en monniken, vinden wij terug in Iwan, die weliswaar geen godloochenaar is in de gangbare beteekenis des woords, maar van God niet weten wil, omdat hij de wereld, zooals ze is, niet kan aanvaarden.
"Ik weet dat er leed is", zegt hij, "en dat er geen schuldigen zijn, maar wat heb ik daaraan? Ik heb vergelding noodig".
Desnoods zou hij nog alle leed willen aanvaarden en als noodzakelijk erkennen om daarmee de hemelsche harmonie te koopen. Maar dan blijft nog de vraag: "Wat hebben de kleine kinderen daarmede te maken? Die hebben niet gegeten van den boom der kennis, zijn niet als God geworden. De heele hemelsche harmonie is niet een enkele kindertraan waard. Kunnen kindertranen gewroken worden? Wat helpt het als ze gewroken worden in hellepijn? En waar blijft de harmonie, als er nog een hel is?"
Iwan Karamasof kan desnoods alles aanvaarden, behalve het onvergolden kinderleed. Omdat dit leed bestaat, en zoolang er nog ongewroken tranen zijn van een enkel kind, wil hij van de hemelsche harmonie niets weten "Uit enkel liefde voor de menschheid". En daarom "geeft hij God zijn entreebiljet terug!"
Hij is het Russische intellect, dat God niet verwerpt, maar zijn wereld niet aanvaardt. Met God heeft het niet te maken, "omdat zijn doel ons onbekend is" (Iwan Karamasof), en omdat "de voorzienigheid onbegrijpelijk is" (Hippolyt in "De Idioot").
Hoe zou men mij kunnen veroordeelen, omdat ik de ware wil en de wetten der voorzienigheid niet kon begrijpen?"

Maar met dat al komt de Russische mensch niet van de religiositeit los, welk begrip niet vereenzelvigd moet worden met godsdienstigheid en nog minder met kerkelijkheid.
Het is het gevoel, het onmiddellijk besef van de Alverbondenheid van dat, wat is.
Wij vinden dit bij alle volkeren en al naar gelang van het "accent", hetwelk het volk belichaamt, openbaart zich het religieus besef als Animisme, Taoisme, Boeddhisme, Brahmanisme, Christendom, communisme enz.

Het barbaarse Europa

Dostojewski [wijst] er steeds weer op dat Europa zich kenmerkt door gewelddadigheid en barbaarsheid in tegenstelling tot Rusland "een machtige en wijze, rechtvaardige en zachtmoedige reus.
Zeer zeker maakt het huidige Rusland die indruk niet, maar ook dit Rusland is door hem geprofeteerd, zij het niet als het definitieve, dat hij ziet als redder der wereld. En omdat hij Europa ziet zoals het is, n.l. gekarakteriseerd door het denken, is voor hem de Russische intellectueel, die zich op het Westen oriënteert en daarbij zijn religiositeit verzaakt, gedoemd vast te lopen en daardoor opstandig te worden. Zijn denken kan hem nimmer geluk schenken.

Dit inzicht heeft hij het duidelijkst in de figuur van Iwan Karamasov ontwikkeld. Als deze tegenover Aljosja zijn denkbeelden uiteenzet, is hij dan ook zeer treurig gestemd. Hoe kan het anders, waar hij in strijd is met zichzelven, met zijn Russisch innerlijk.
De kern van zijn innerlijk conflict vloeit voort uit zijn liefde tot het kind, "dat nog niet van de boom der kennis gegeten heeft en dus schuldeloos is".
Hij wil buiten alle religiositeit om (en wij herinneren eraan, dat wij dit begrip niet vereenzelvigen met godsdienst of kerkelijkheid) het conflict oplossen, wat hem niet gelukt, daar hij zodoende zichzelf ontkent. De Rus is religieus, maar Iwan redeneert rationalistisch en splitst het ideëele van het reëele, God van de wereld, geheel volgens Europees recept, kan daardoor de realiteit niet aanvaarden en wordt treurig te moede. Vandaar ook zijn opmerkelijke conclusie: "Liever blijf ik in mijn heilige, onstilbaren toorn, zelfs wanneer ik niet in mijn recht zou zijn".
Hij is allerminst overtuigd van de juistheid zijner redenering en inzoverre irrationeel en dus gelovig, zij het op negatieve wijze.

Kenmerkend voor de Russischen geest is de Liefde als bovenzinnelijke liefde, de vrouwelijke Logos, het onmiddellijk eenheidsbesef.
Juist om dit onmiddellijke kon de Grieksche Orthodoxie zich christelijker noemen, aangezien Christus niet logisch redeneerde, maar zijn leer onmiddellijk stelde voor de mensen.

Uit: Het Eeuwige Rusland,
van Mr.Drs. A.Börger, 1947


Asto-Anarchistisch Commentaar
Wim Duzijn 2010

Dostjoweski zag het als taak van Rusland de wereld de geestdrift van 'de bezieling' te brengen.
Bezieling is een vrouwelijk woord dat thuishoort in de vrouwelijk-nationalistische wereld van het Moederland.
De term 'moederland' is astrologisch gezien een verwijzing naar het moederteken Kreeft, dat de Maan als astrologische heerser heeft.
De Maan symboliseert al vanaf de prilste oudheid het verlangen naar een veilige wereld, waarin mensen beschermd worden tegen al diegenen die van mensen zinloze dingen willen maken, voorwerpen die je kunt gebruiken en misbruiken, en die je na gebruik in de vuilnisbak kunt werpen.
De natie vertegenwoordigt binnen die vorm van nationalistisch denken het leiderschapsdenken waar Pim Fortuyn in zijn boek 'De verweesde samenleving' naar verwees. Een echte leider, zo stelt hij, moet zowel vader als moeder zijn.
Het zal duidelijk zijn dat in een neoliberale wereld, waarin niet de vader en de moeder, maar de zak met geld tot god is verheven van nationalisme geen sprake kan zijn.
Nationalisme veronderstelt als vijand van een gebruikscultuur altijd samenwerking met sociale bewegingen in de maatschappij, zodat je kunt stellen dat nationalisme per definitie sociaal liberalisme is, een verwijzing ook naar het (katholieke) idee van 'de grote familie', die ten grondslag ligt aan het anarchisme, dat door valse moralisten altijd gezagsloos wordt genoemd, omdat valse moralisten - mensen die de moraal in dienst stellen van egoistisch zelfbelang - het vader- en moederdenken afwijzen.

Een sociaal-liberale keuze voor vader- en moederdenken betekent ook dat de term 'nationaal socialisme', die door Adolf Hitler aan zijn politieke beweging werd gekoppeld (vanuit sociaal liberaal oogpunt bezien) een moreel juiste benaming moet worden genoemd, die je onmogelijk 'fascistisch' kunt noemen.
Wat Hitler fascistisch maakte was zijn verlangen zichzelf uit te roepen tot een soort supermannelijke messiasfiguur, een idool dat aanbeden diende te worden, hetgeen de ontkenning is van het moederdenken dat alles wat zwak is wil beschermen tegen de aanvallen van harde, egoistische machofiguren.
Je zou het leiderschap van Hitler daarom 'quasi-religieus patriarchalisme' kunnen noemen.
Niet de Moeder werd tot god verheven, maar de Vader, die als vergoddelijkte leider van de natie (de 'Fueher') geen andere goden (laat staan vrouwelijke goden) naast zich duldde.
Een oud-testamentisch beeld in feite, dat mensen die het Oude Testament als leiddraad in het leven nemen te denken zou moeten geven...

Zie ook: God de vader & God de Moeder


Antonie Börger, de vergeten filosoof
Frank de Zwart, Huizen, 24-7-2002.

Vaak is de vraag gesteld waarom Mr.Drs.A.Börger bij het gewone publiek onbekend is gebleven en na zijn dood is vergeten.
Het antwoord is, volgens mij, dat hij wel ruim bekend was bij vele intellectuelen, maar niet populair genoeg was om uitgevers en andere media te interesseren; de groep om hem heen was te klein, er viel niet (genoeg) aan te verdienen.
De doelstelling van de stichting "Studiekring voor Wijsbegeerte" om iedereen, ongeacht opleiding of achtergrond, kennis te laten maken met de filosofische denkbeelden was een nobel en idealistisch, maar onmogelijk op grote schaal te realiseren.
Börger wist dat, omdat de massa voornamelijk in het goede leven is geïnteresseerd en nauwelijks voor wat het betekent mens te zijn.
Menselijke waarden als: waarheid, vrije wil, gewetensvrijheid, zelfverwerkelijking enz. laten haar (de massa) in het algemeen onverschillig.


Putin & Het Gemeenschappelijke Huis

"The Russian Orthodox Church and all traditional confessions in Russia together with the government are building new and restoring previously lost shrines the way we are restoring together our common home, our Motherland – Russia." Vladimir Putin, at the consecration of the Holy Saviour’s Image Church


Zie ook: Pope Francis - Our Common Home