SOCIALE VERANDERING,
SOCIALE BEWEGING EN MARGINALITEIT

de schrijver in 1969

literatuurscriptie - utrecht, november 1969,

werkstuk dat de afronding ronding vormde van een driejarige kandidaatsstudie.

Sociale Verandering & Het Jaar 1969

Amsterdam 1970 In het jaar 1969 (het jaar waarin ik het besluit nam over te stappen naar de Universiteit van Amsterdam) heb ik als Utrechtse student (sociale wetenschappen) op een zakelijk-nuchtere wijze de problematiek van de enkeling in een veranderende en tegelijkertijd veranderingen afwijzende wereld onder woorden gebracht in een literatuurscriptie die de titel 'Sociale verandering, sociale beweging en marginaliteit' draagt.
Dat werkstuk heb ik gescand en het wordt in zijn geheel hier op het net geplaatst. Niet uit ijdelheid of eerzucht of zo, maar vanuit de gedachte dat altijd en eeuwig - wat er ook gebeurt - de enkeling in een kleinburgerlijke maatschappij geslachtofferd wordt op het altaar van het meedogenloze (want aan blinde krachten uitgeleverde) collectivisme.
Hoe idealistisch men ook is altijd wordt binnen een collectivistische gebruikswereld van de naar bewustwording verlangende eenling geëist dat hij zichzelf reduceert tot een bruikbaar ding. Wie niet bruikbaar is - of domweg niet als gebruiksvoorwerp wil fungeren binnen de wereld van de anderen - wordt minachtend terzijde geschoven.
Hij is niet gewoon een ding tussen andere dingen. Nee, hij is veel minder: hij is een onding...


Sociale verandering, sociale beweging en marginaliteit

"Werkelijk geluk lijkt altijd nietig in vergelijking met de overcompensatie van ellende. En evenwichtigheid is natuurlijk lang niet zo boeiend als onevenwichtigheid. Tevredenheid heeft niets van de bekoring van een felle strijd tegen het ongeluk, niets van de schilderachtigheid van een worsteling met de verleiding of van een noodlottige nederlaag tegen hartstocht of twijfel. Geluk is nooit groots." (Uit: Heerlijke Nieuwe Wereld, van Aldous Huxley)

"We dragen onze gevangenis, onze misdaden en de vernielende kracht der hartstochten in onszelf. Onze taak is het die last niet los te laten op de wereld; we moeten die krachten blijven beheersen in onszelf en anderen. " (Uit: De mens in opstand, van Albert Camus)


Hoofdstuk 1:
Inleiding, probleemstelling, centrale begrippen
Hoofdstuk 2:
Sociale verandering en innovaties

Theorieën op het gebied van sociale verandering, Sociale verandering en innovaties, Studie van innovaties, Het begrip innovatie.
Hoofdstuk 3:
De Sociale Beweging
De sociale beweging in de sociologische literatuur, Definiëring van het begrip sociale beweging, Doeleinden van een sociale beweging, Het begrip sociale beweging bij Hans Toch
Hoofstuk 4
Marginaliteit

Begripsomschrijving (definiëring), Gevolgen van marginaliteit, Marginaliteit en rol(len)conflict, Mogelijke bronnen van marginaliteit
Hoofdstuk 5
Hoe reageert het individu in een marginale situatie?

theoretische benadering
Reactiewijzen bij Krech en Crutchfield - Reactiewijzen bij Merton - Reactiewijzen bij Barnett - Conclusie
Hoofdstuk 6
Marginaliteit en het individu

een empirische benadering
Statusinconsistentie en politiek extremisme - Conclusie
Samenvatting en eindconclusie


Revolutie in Holland

Wie wil weten wat de veranderingsgezinde studentenjeugd in de jaren 1964 - 1978 zoal bewoog, wordt aangeraden de in PDF-vorm gegoten doctoraalscriptie van Wouter P. Beekers te downloaden, een verhelderend geschrift dat de tamelijk platvloerse titel 'MAO IN DE POLDER' draagt.

Mao in de polder

Doctoraalscriptie Vrije Universiteit - Faculteit der Letteren - Opleiding Geschiedenis - Begeleider: Prof. Dr. J.C. Kennedy - Medelezer: Dr. G Voerman - Wouter P. Beekers - Erasmusstraat 187 - 3035 LD Rotterdam - 18 januari 2005


Mao & de planeet Pluto

Omdat binnen de sociale wetenschappen eigenlijk niet op een zinvolle wijze gesproken kan worden over blinde collectieve krachten (het woordje 'uitgestoten zondebok' kent de sociologie helemaal niet) voeg ik aan deze wetenschappelijke verhandeling een stukje astrologische tekst toe waarin wordt gewezen op de bijzondere rol die volgens astrologie de planeet PLUTO (een planeet die binnen de wereld van de wetenschap geen planeet meer mag zijn) speelt binnen het proces van collectivisering en de daarmee samenhangende veranderings- en uitstotingsprocessen.


De planeet Pluto wordt binnen het kosmische wereldbeeld (een van de vele wereldbeelden die we kennen - en ook mogen kennen in een vrij land...!) gezien als de taboedoorbreker die mensen hun maskers afrukt. Vooral wanneer hij samenwerkt met de eigenzinnige, non-conformistische planeet Uranus kunnen er botsingen optreden die ofwel nuttige of relatief zinvolle veranderingen bewerkstelligen ('de seksuele revolutie', 'de elektronische revolutie', etc.), ofwel de wereld omtoveren in een chaotisch schimmenspel dat wordt opgevoerd door eigenzinnige warhoofden, die van het vernietigen van de orde ('het systeem', 'het kapitalisme', etc) een positieve doelstelling hebben gemaakt.
Het feit dat over de gehele wereld studenten (dus niet gewone mensen, die gewoon 'gewoon' bleven) 'het systeem' wilden veranderen, onder leiding van een man die in zijn eigen land de vastgeroeste intellectuele elite nuttige landarbeid wilde laten verrichten op het platteland, omdat zij zomaar wat vrijblijvend zaten te theoretiseren in hun instituutjes, zonder daar ooit eens wat daadkrachtige, ondernemende conclusies aan te verbinden.., bewijst dat het menselijke handelen niet los kan worden gezien van zulke vage, onwetenschappelijk klinkende termen als 'tijdgeest', 'mode' of welk ander woord je wilt verzinnen voor een geheimzinnig krachtenspel dat mensen dingen laat doen waarvan ze achteraf zeggen volstrekt niet te begrijpen waarom ze het eigenlijk hebben gedaan.
Wat vast staat is dat binnen die merkwaardige tijdstromingen steeds leiderfiguren centraal worden gesteld, en een van die leiders was in de jaren zestig en zeventig Mao Tse Tung, een man die astrologisch gezien een veranderaar kan worden genoemd, wanneer je er van uitgaat dat de twee planeten Pluto en Uranus binnen het revolutionaire denken een belangrijke rol dienen te spelen.
Zoals het bijgevoegde plaatje laat zien vormt de planeet Pluto in de geboortehoroscoop van Mao Tse Tung negatieve aspecten met de Zon en de planeet Uranus. Zonaspecten zijn binnen de astrologische theorie altijd uitermate belangrijk - ze geven aan het karakter eigenschappen die bij de betreffende aspecten behoren of ze projecteren die eigenschappen in anderen, waarmee men vervolgens de strijd dient aan te gaan.
De werking van de gewone aspecten is afhankelijk van de plaats die planeten innemen binnen de huizenhoroscoop. Het is die ingewikkelde samenhang van determinerende factoren die een interpretatie van een horoscoop zo moeilijk maken en juist omdat een horoscoop zo'n complex systeem is mag je het rustig krankzinnig noemen dat zich 'wetenschappelijk' noemende geesten via een onbenullig reductieproces ('een horoscoop is een bedenkseltje en kan niks betekenen') de complexiteit uit het leven verbannen, om het te vervangen door de eenvoud van het theologische (antikosmische) wereldbeeld.
Kosmisch denken is de vijand van theologisch denken. Theologisch denken is dat denken dat het chaotische, in zichzelf besloten ik-denken tot God verheft. Een theoloog, met andere woorden, gebruikt ‘god’ om van zichzelf een gesloten systeem te maken dat geen enkele verbinding vormt met andere systemen. Theologen zullen daarom altijd zoiets 'gevaarlijks' als holisme afwijzen, omdat holisme grenzen afbreekt, de mens deel laat uitmaken van een sociaal systeem waarin hij samen met anderen als enkeling herkend kan worden - een opheffing van het dualisme dus - een vervaging van grenzen, die theologen 'antiwetenschappelijk' noemen, omdat een theoloog de wetenschap in dienst stelt van een atomiserende, materialistische 'god'.
Wetenschap en religie vormen binnen het kosmische denken een eenheid. Een wetenschapper ziet het niet als zijn taak banvloeken uit ter spreken over naar weten verlangende anderen, een bezigheid die binnen het theologische denken tot de meest geliefde praktijken behoort.
Een theoloog die weigert banvloeken uit ter spreken over anderen is een onbestaanbaar fenomeen. Zodra hij de banvloek afzweert wordt hij een soort Christusfiguur, de man die het oordelen en veroordelen verbiedt en eist dat een mens zijn vijand lief heeft, maar omdat zoets ondenkbaar is, daarom bestaan dergelijke theologen niet en daarom kunnen leidersfiguren als Mao Tse Tung ook zo belangrijk worden, omdat zij als fervente dualisten en vijanden van het holistische denken de rol van theoloog (zo niet duurzaam, dan in elk geval tijdelijk) kunnen overnemen.
Dat is wat er in de jaren zestig en zeventig gebeurde, Er was sprake van een theologische revolutie. De mens wilde een nieuwe God aanbidden en die God kende zijn eigen morele orde en die orde was streng dualistisch, zodat het te begrijpen valt dat een leider die sterk onder invloed stond van het destructieve Plutonische denken (‘vernietigen van de orde is vooruitgang’) uit kon groeien tot centrale figuur.

Zie ook: Amerika & McCarthyisme

Duiding van het Uranus-Pluto-apect

Uranus Uranus in negatief aspect met Pluto is het aspect van de revolutionair die zo snel mogelijk resultaat wil behalen. Ongeduld, over-impulsiviteit, en plotselinge, vaak volkomen onverwachte uitbarstingen van woede zijn kenmerkend voor dit aspect. Dit is bij uitstek het aspect van de taboedoorbreker. Mensen shockeren, ze losrukken uit vastgeroeste kaders, is een geliefde (Uranische) bezigheid, die als negatief nevenresultaat immense conflicten, plotseling verbreken van relaties en kwaadaardige, veelal volstrekt onredelijke (Plutonische) wraakacties met zich mee kan brengen. Men is zeer eigenzinnig, inmenging van buitenaf wordt niet geduld. Vaak bestaat een extreem sterk verlangen naar het opbouwen van een geheel eigen leefsfeer.

Amor Fati

In mijn horoscoop vormt de planeet Pluto ook een negatief aspect met Uranus. Uranus bevindt zich in het 9e huis: het huis van de filosofie, de wijsheid en de religie, en hij maakt daar tevens een negatief aspect met de Zon, hetgeen mij astrologisch gezien in de hoek van de filosofische rebellen plaatst..., hetgeen mij niet deert natuurlijk, want ik heb op een zeer filosofische wijze (Nietzsche) het noodlot lief...